TAHLILAN Tradisi tahlilan dipahami secara umum oleh masyarakat adalah suatu aktivitas ibadah yang pahalanya diperuntukan untuk orang muslim yang telah meninggal dunia dengan bacaan-bacan Al-Qur‟an, zikir-zikir, selawat dan doa. Terdapat kotroversi dikalangan ulama ada yang menghukumi dengan makhruh dan membid‟ahkan, dikarenakan prevalensi perjamuan dihukumi dengan niyāḥah (meratapi mayit) dan berkumpulnya masyarakat pada acara tahlilan tersebut, diantara ulamanya adalah Ibn Abdul Wahid al-Siewasy, Abu Abdullah al-Maghrabi dan al-Sayyid al-Bakri Abu Bakr al-Dimyathi. Sedangkan ulama yang memperbolehkan diantaranya adalah Imam Nawawi, Imam al-Qurtubi dan Ibnu al-Qayyim dengan alasan bacaan-bacaan Al-Qur‟an, zikir dan doa adalah bermanfaat bagi yang hidup dan bagi yang mati serta menghadiahkan pahala bacaan-bacaan tersebut sampai kepada si mayit. Interpretasi M. Quraish Shihab terhadap ayat-ayat tahlilan merupakan suatu penghormatan kepada orang-orang yang terlebih dahulu beriman dari mereka dan menghadiahkan pahala ibadah kepada orang lain adalah boleh dan tidak menyalahi agama. Selain itu kegiatan tersebut dapat mengingat dan menyebut keesaan dan keagungan Allah SWT serta akan menimbulkan akhlakul karimah di dalam diri para pelaksana tahlilan tersebut. Sudut pandang lain melihat bahwa kegiatan yang sama merupakan “acara kumpul-kumpul di rumah kematian sambil makan-makan disertai mendoakan sang mayit agar dirahmati oleh Allah,” karena memang penyelenggara memberikan makanan hidangan dan untuk dibawa pulang. Tahlilan dilakukan bukan sekadar kumpul-kumpul karena kebiasaan zaman dulu. Generasi sekarang tidak lagi merasa perlu dan sempat untuk melakukan kegiatan sekadar kumpul-kumpul seperti itu. Tahlilan yang masih diselenggarakan sampai sekarang itu karena setiap anak menginginkan orang tuanya yang meninggal masuk surga. Sebagaimana diketahui oleh semua kaum muslim, bahwa anak saleh yang berdoa untuk orang tuanya adalah impian semua orang. Oleh karena itu, setiap orang tua menginginkan anaknya menjadi orang yang saleh dan mendoakan mereka. Dari sinilah, keluarga mendoakan mayit dan beberapa keluarga merasa lebih senang jika mendoakan orang tua mereka yang meninggal dilakukan oleh lebih banyak orang (berjamaah). Berikut adalah susunan bacaan tahlil lengkap: 1. Diawali hadrah dan surat Al-Fatihah 2. Membaca surat Al-Ikhlas tiga kali 3. Membaca takbir 4. Membaca Surat Al-Falaq 5. Membaca takbir 6. Membaca Surat An-Nas 7. Membaca takbir 8. Membaca surat Al-fatihah 9. Membaca surat Al-Baqarah 10. Membaca Surat Al-Baqarah Ayat 163 11. Membaca ayat Kursi 12. Membaca Surat Al-Baqarah ayat 285 dan 286 13. Membaca Surat Hud ayat 73 14. Membaca Surah Al-Ahzad ayat 33 15. Membaca sholawat 16. Membaca hasbalah 17. Membaca hauqolah 18. Membaca istighfar 19. Membaca tasbih 20. Diakhiri dengan doa tahlil. Keutamaan membaca tahlil: 1. Diharamkannya neraka Allah SWT mengharamkan neraka dimasuki oleh orang yang membaca tahlil secara ikhlas, semata-mata mengharap keridaan Allah SWT, "Tidaklah seorang hamba yang mengucapkan tahlil semata-mata mengharapkan keridaan Allah pada hari kiamat nanti kecuali Allah haramkan neraka baginya." (HR. Al-Bukhari dari Itban bin Malik Al-Anshari). 2. Mendapatkan pahala yang besar Ada pahala yang besar bagi orang yang membaca tahlil sebanyak seratus kali setiap harinya. Dalam hadits lainnya, Rasulullah SAW bersabda, "Siapa saja yang mengucapkan, 'Tidak ada Tuhan selain Allah semata dan tidak ada sekutu bagi-Nya, pemilik kerajaan dan pujian, dan Dia Mahakuasa atas segala sesuatu', dalam sehari sebanyak seratus kali, maka ia mendapatkan pahala seperti pahala orang yang memerdekakan sepuluh hamba sahaya, akan dituliskan seratus kebaikan untuknya, akan dihapuskan seratus keburukan darinya, kiamat itu akan menjaganya dari setan pada hari ia membaca kalimat itu hingga sore." (HR. Al-Bukhari dari Abu Hurairah).

TAHLILAN Tradisi tahlilan umumna dipikaharti ku masarakat minangka kagiatan ibadah anu ganjaranana ditujukeun pikeun umat Islam anu geus maot ku cara maca Al Qur'an, dzikir, solat jeung solat. Aya polemik di kalangan ulama, aya nu ngahukuman ku makhruh jeung bid’ah, sabab katenjona jamuan dihukuman niyāḥah (ngadu’akeun mayit) jeung kumpulna jalma dina acara tahlilan, diantarana ulama nyaeta Ibnu Abdul Wahid al. -Siewasy, Abu Abdullah al-Maghrabi jeung al-Maghrabi.Sayyid al-Bakri Abu Bakar al-Dimyathi. Sedengkeun ulama anu ngahalalkeunana nyaeta Imam Nawawi, Imam al-Qurtubi jeung Ibnul Qayyim kalawan alesan maca Al-Qur’an, dzikir jeung shalat teh mangfaat pikeun anu hirup jeung anu geus maot sarta pahala bacaanana nepi ka ka maot. Tafsiran M. Quraish Shihab kana ayat-ayat tahlilan nyaéta hiji panghormatan ka jalma-jalma anu mimiti iman ti maranéhna sarta méré pahala ibadah ka batur nyaéta mubah jeung henteu ngalanggar agama. Salian ti éta, kagiatan ieu bisa ngélingan jeung nyebut kaagungan jeung kaagungan Allah SWT sarta baris nimbulkeun ahlak dina para pelaksana tahlilan.Sudut pandang séjén nyaéta yén kagiatan anu sami nyaéta "ngumpul di imah mayit bari tuang sareng ngadoakeun almarhum diberkahan ku Allah," sabab panitia nyayogikeun tuangeun sareng dibawa ka bumi. Tahlilan lain ngan saukur silaturahmi lantaran adat-istiadat baheula. Generasi ayeuna geus teu karasa deui butuh jeung waktu pikeun ngalaksanakeun kagiatan ngan ukur ngariung siga kitu. Tahlilan anu masih kénéh dilaksanakeun nepi ka kiwari, lantaran unggal budak hayang kolotna anu geus maot dialungkeun ka surga. Sapertos sadayana umat Islam terang, yén budak anu soleh ngadoakeun kolotna mangrupikeun impian sadayana. Ku sabab kitu, unggal kolot hayang anakna jadi jalma anu soleh jeung ngadoakeunana. Ti dieu, kulawarga ngadoakeun mayit jeung sababaraha kulawarga ngarasa leuwih nyaman lamun ngadoakeun kolotna almarhum dipigawé ku leuwih jalma (berjamaah). Ieu susunan bacaan tahlil lengkep: 1. Dimimitian ku Hadrah sareng Surah Al-Fatihah 2. Maca Surah Al-Ikhlas tilu kali 3. Maca takbir 4. Maca Surah Al-Falaq 5. Maca takbir 6. Maca Surah An-Nas 7. Maca takbir 8. Maca Surah Al-Fatihah 9. Maca Surah Al-Baqarah 10. Baca Surah Al-Baqarah Ayat 163 11. Maca ayat korsi 12. Baca Surah Al-Baqarah ayat 285 jeung 286 13. Baca Surah Hud ayat 73 14. Baca Surah Al-Ahzad ayat 33 15.Maca sholawat 16. Maca hasbalah 17. Maca huqolah 18. Maca istighfar 19. Maca tasbih 20. Ditungtungan ku solat tahlil. Keunggulan bacaan tahlil: 1. Naraka diharamkeun Allah SWT ngaharamkeun naraka pikeun diasupan ku jalma-jalma anu maca tahlil kalayan ikhlas, ngan saukur miharep ridho Alloh SWT. "Henteu hiji hamba anu maca tahlil ngan ukur ngarep-ngarep ridho Alloh dina poé kiamat kajaba Alloh ngaharamkeun naraka pikeun manéhna." (Riwayat Al-Bukhari ti Itban bin Malik Al-Ansari). 2. Meunang ganjaran badag Gede ganjaranana pikeun jalma anu maca tahlil sapoe saratus kali. Dina hadits anu sanés, Rosululloh SAW ngadawuh, “Sing saha anu nyebutkeun, ‘Teu aya sesembahan salian ti Alloh wungkul, jeung teu aya sekutu pikeun-Na, nu boga karajaan jeung pujian, jeung nu kawasa kana sagala perkara’, dina sapoe saratus kali lipat, mangka manehna bakal meunang pahala saperti Ganjaran jalma-jalma anu ngamerdekakeun sapuluh budak, bakal dituliskeun pikeun anjeunna saratus amal kahadéan, dipupus tina anjeunna saratus kajahatan, kiamat ngajaga anjeunna tina sétan dina dinten anjeunna maca kalimat éta dugi ka sonten." (Riwayat Al-Bukhari ti Abu Hurairah).