Éling-éling Mangka Éling dalam pupuh Asmarandana ini menggambarkan rasa asmara, kasih sayang (deudeuh asih) atau saling mencintai (nyaah) memiliki pesan kepada khalayak dan mempunyai nilai budaya yang tinggi diantaranya bersifat ajaran-ajaran budi pekerti yang difungsikan sebagai jenjang pendidikan, seperti di sekolah-sekolah, jenjang politik, seperti organisasi, komunitas dan juga jenjang kepercayaan penyebaran agama Islam. Nilai ajaran yang terkandung dalam teks Éling- éling Mangka Éling disampaikan oleh orang tua kepada anaknya, pengajar kepada muridnya, dan maupun ulama kepada umatnya. Besarnya manfaat pupuh berimplikasi pada keberlangsungan pupuh yang masih berkembang sampai saat ini. Untuk melestarikan warisan dari nenek moyang dan memperkenalkan pupuh ini diperlukan usaha yang harus dilakukan, yaitu dengan cara memepelajarinya agar mudah dipahami dan diingat dalam benak masyarakat. Pupuh Asmarandana dikenal salah satu bentuk karya sastra yang lahir dari perasaan serta pemikiran atas pengalaman diri dan kondisi masyarakat yang terjadi pada saat itu, pupuh ini terdapat suatu proses penyampaian pesan secara tidak langsung kepada masyrakat di setiap baitnya. Terlepas dari beberapa kelebihan yang terkandung dalam pengembangan diatas, tersirat sebuah kekhawatiran yang timbul. Pupuh merupakan warisan yang sangat berharga, karena pupuh merupakan bagian dari kebudayaan dan kesenian tradisi. Pupuh ini terbentuk dari sistem norma bahasa yang umum dengan tujuan untuk mendapatkan efek puitis. Ketidaktahuan isi pupuh itu menjadi hambatan dalam tindak pembacaan sebuah pupuh dan proses komunikatif antara pembaca dengan teks. Makna nasehat yang terkandung dalam sastra sunda seperti itu juga terdapat dalam teks pupuh Asmarandana yang berjudul Éling-éling Mangka Éling sehingga menimbulkan dimensi interpretasi. Pupuh terdapat tanda-tanda yang secara tidak langsung memiliki makna, yang jika digali 238 akan mendapatkan tema puisi yang sesungguhnya. Dalam penelitian ini, makna pupuh Asmarandana dilakukan dengan cara mencari tanda-tanda penting yang terdapat dalam pupuh kemudian memaknainya. Untuk mencari tanda-tanda tersebut tentu saja tidak bisa dilakukan dengan satu, dua atau tiga kali baca saja, tetapi membutuhkan pembacaan secara berkesinambungan. Dengan kata lain, peneliti harus menelusuri kata-kata pada puisi untuk mencari tanda-tanda yang terdapat dalam pupuh Asmarandana dan tanda-tanda tersebut diberi makna. Dengan demikian, dapat ditelusuri tenunan-tenunan benang maknanya. Telah kita pahami bahwa pupuh atau puisi sunda merupakan media komunikasi massa yang terdapat unsur pengirim dan penerima pesan. Pesan yang disampaikan dalam teks pupuh tersebut berisi tentang makna dan nilai-nilai bahkan pendapat yang dikemukakan oleh pengarang. Jenis komunikasi massa dalam teks pupuh ini dapat diaertikan kepada sejumlah khalayak yang tersebar dan bersifat heterogen melalui media cetak dan elektronik sehingga pesan yang sama dapat diterima secara serentak dan sesaat akan menimbulkan perubahan pada dinamika sosial yang terjadi. Dengan demikian, pemahaman tentang teks pupuh sebagai proses komunikasi massa mengarah pada proses penyampaian ide dan gagasan pencipta kepada khalayak melalui media yang berupa karya sastra.

Éling-éling Mangka Éling dina pupuh Asmarandana ieu ngagambarkeun rasa romantika, sayang (deudeuh asih) atanapi cinta (nyaah) ngagaduhan pesen ka umum sareng ngagaduhan nilai budaya anu luhur kalebet ajaran moral anu fungsina salaku tingkat pendidikan, sapertos dina sakola, tingkat politik, sapertos organisasi, komunitas sareng ogé tingkat kapercayaan kana panyebaran agama Islam. Nilai pangajaran anu aya dina téks Éling- éling Mangka Éling ditepikeun ku kolot ka budakna, guru ka muridna, sareng sarjana ka pengikutna. Gedéna manpaat pupuh ngagaduhan implikasi pikeun kelestarian pupuh anu masih berkembang dugi ka ayeuna. Pikeun ngalestarikeun warisan karuhun sareng ngenalkeun pupuh ieu peryogi upaya dilakukeun, nyaéta ku diajar éta supaya gampang kahartos sareng émut dina émutan masarakat. Pupuh Asmarandana katelah mangrupikeun wujud karya sastra anu lahir tina perasaan sareng pamikiran kana pangalaman diri sareng kaayaan masarakat anu kajantenan dina waktos éta, ieu pupuh ngandung prosés ngirim pesen sacara teu langsung ka masarakat dina unggal ayat. Salain tina sababaraha kaunggulan anu aya dina pamekaran di luhur, aya perhatian anu tersirat timbul. Pupuh mangrupikeun warisan anu berharga pisan, sabab pupuh mangrupikeun bagian tina budaya sareng seni tradisi.Pupuh ieu dibentuk tina sistem norma-norma basa umum kalayan tujuan pikeun kéngingkeun pangaruh puitis. Kabodoan kana eusi bait jadi halangan dina tindakan maca hiji bait jeung prosés komunikatif antara pamaca jeung téks. Harti piwuruk anu aya dina sastra Sunda sapertos kitu ogé aya dina téks pupuh Asmarandana anu judulna Éling-éling Mangka Éling, anu nyiptakeun diménsi tafsir. Dina pupuh aya tanda-tandana anu ngandung hartos henteu langsung, anu upami aranjeunna ditalungtik 238 bakal kéngingkeun téma sajak anu sajati. Dina pangajaran ieu, hartos tina pupuh Asmarandana dilakukeun ku milari tanda-tanda penting anu aya dina pupuh sareng nafsirkeunana. Pikeun milari tanda-tanda ieu, tangtosna, éta henteu tiasa dilakukeun ngan ukur hiji, dua atanapi tilu bacaan, tapi meryogikeun bacaan anu teras-terasan. Kalayan kecap séjén, panalungtik kedah ngalacak kecap-kecap dina sajak pikeun mendakan tanda-tanda anu aya dina pupuh Asmarandana sareng tandana dibéré hartos. Kukituna, hartos tina anyaman tiasa dilacak. Kami parantos ngartos yén pupuh atanapi puisi Sunda mangrupikeun média komunikasi massal anu ngandung unsur pangirim sareng anu nampi pesen. Pesen anu ditepikeun dina téks pupuh ngandung hartos sareng nilai bahkan opini anu dikedalkeun ku panulis.Jinis komunikasi massal dina téks pupuh ieu tiasa diinterpretasi kana sajumlah pamirsa anu disebarkeun sareng heterogen ngalangkungan média cetak sareng éléktronik sahingga pesen anu sami tiasa ditampi sakaligus sareng sakedap bakal nyababkeun parobihan dinamika sosial anu kajantenan. Ku kituna, pamahaman téks pupuh salaku prosés komunikasi massal ngarah kana prosés nepikeun ideu sareng ideu panyipta ka pamirsa ngalangkungan média dina bentuk karya sastra.